Hoge bloeddruk; oorzaken

De oorzaken van hoge bloeddruk in zwangerschap zijn nog niet precies bekend.

Hoewel er veel onderzoek gedaan is en wordt naar de oorzaken van zwangerschapshypertensie (hoge bloeddruk veroorzaakt door de zwangerschap), weten we nog steeds niet zeker wat de oorzaak is.

Wel zijn er sterke aanwijzingen dat bepaalde zaken, vaak in combinatie met elkaar, een rol spelen. Hieronder tref je een opsomming aan van zaken die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van zwangerschapshypertensie.

 

Hoge bloeddruk in de zwangerschap wordt waarschijnlijk veroorzaakt door en combinatie van factoren

Bekend is dat vrouwen van wie de moeder of zussen pre-eclampsie hebben gehad een verhoogd risico hebben om dit ook te krijgen.
Als je moeder tijdens de zwangerschap van jou pre-eclampsie heeft gehad, is het risico zelfs nog wat groter.

  • Overgewicht:
    Vrouwen met overgewicht hebben een hoger risico op hoge bloeddruk, zowel binnen als buiten de zwangerschap. Probeer je gewicht onder controle te houden en niet meer aan te komen dan gewenst in je zwangerschap.
  • Afstoting van de placenta.
    Ons lichaam heeft een ingebouwd afstotingsmechanisme tegen lichaamsvreemde stoffen of organen. Bij een orgaantransplantatie is dit bijvoorbeeld een groot probleem. Omdat er iets in het lichaam gebracht wordt wat niet van die persoon is, gaat het lichaam proberen dit orgaan of deze stof uit te stoten. Het hoort niet in het lichaam en moet dus vernietigd worden.

    De foetus en placenta (moederkoek) zijn voor de helft ook lichaamsvreemd. Die helft is immers de helft die van de vader afkomstig is. Normaal gesproken zou je lichaam dit deel dus willen uitstoten. Het kent dit deel niet en herkent het als lichaamsvreemd.

    Gelukkig gaat het afweersysteem tijdens de zwangerschap anders werken. Er vinden aanpassingen in het systeem plaats waardoor het lichaam de foetus en placenta niet als lichaamsvreemd ziet en er geen afstoting plaatsvindt.

    Bij hoge bloeddruk zwangerschap vindt de aanpassing van het afweersysteem niet plaats.
    Daardoor ziet het lichaam van de zwangere vrouw de foetus en placenta als lichaamsvreemd en probeert dit uit te stoten.

    Dit is ook de reden waarom hoge bloeddruk vaker voorkomt bij een eerste zwangerschap dan bij een volgende zwangerschap met dezelfde partner.
    Als een vrouw voor de tweede keer zwanger is van dezelfde partner, herkent haar lichaam de “lichaamsvreemde” foetus en placenta als bekend en zal er minder snel een afstoting optreden.

    Om dezelfde reden komt hypertensie ook minder vaak voor bij stellen die een langdurige relatie hebben.
    Het sperma van de man bevat immers ook die lichaamsvreemde stof. Als het lichaam van de vrouw al langdurig en veelvuldig met de sperma van de vader van haar kind in aanraking is gekomen, zal ze het minder snel als lichaamsvreemd herkennen.

    Er wordt zelfs gezegd dat vrouwen die het sperma van hun partner regelmatig inslikken minder risico lopen op zwangerschapshypertensie.

    Doordat het lichaam de placenta en foetus probeert af te stoten, komen er schadelijke stoffen vrij. Deze stoffen komen in de bloedbaan en verstoppen de bloedvaten waarbij als eerste de bloedvaten van de placenta verstoppen. Hierdoor krijgt het kind minder voedingsstoffen en ontstaat er een groeiachterstand.

  • Bloedvatvernauwing.
    In de normale zwangerschap verwijden de bloedvaten onder invloed van de hormonen. De bloedvaten worden dus wijder wat goed is voor de doorbloeding van de placenta.
    Bij een zwangerschap die gecompliceerd wordt door hoge bloeddruk zien we dat de bloedvat verwijdende functie niet goed werkt.
    Met andere woorden, de bloedvaten zijn nauwer wat een verhoging van de bloeddruk geeft. Er is immers meer bloed dat rond gepompt moet worden en als de vaten nauwer zijn geeft dit bloed meer weerstand in de vaten en dus een stijging van de bloeddruk.
  • Verhoogde stollingsneiging.
    Onderzoek heeft aangetoond dat bij ongeveer 60% van de vrouwen met zwangerschapshypertensie sprake is van een stollingsstoornis.
    Vrouwen die een ernstige vorm van zwangerschapshypertensie hebben gehad, zouden 3 maanden na de bevalling onderzocht moeten worden op stollingsstoornissen.

    Er zijn verschillende stollingsstoornissen die allemaal een andere invloed hebben op de zwangerschap.

    In de zwangerschap is er normaal gesproken een verminderde stollingsneiging.
    Bij vrouwen met pre-eclampsie (een ernstige vorm van hypertensie) zien we dat de stollingsneiging is verhoogd. Hierdoor kunnen stolsels ontstaan die de vaatwandcellen kunnen beschadigen. Uit de beschadigde vaatwand kan vocht lekken dat oedeem (vocht vasthouden) veroorzaakt.

  • Slechte placenta-ontwikkeling:
    Normaal gesproken groeien de vaten van de placenta in de baarmoederwand. Verder treden er veranderingen in de vaten op die ervoor zorgen dat de vaten minder weerstand bieden en wijder worden. Dit alles heeft als doel de doorbloeding naar het kind zo optimaal mogelijk te laten verlopen zodat het kind voldoende zuurstof en voedingsmiddelen krijgt.
    Bij vrouwen met hypertensie wordt vaker gezien dat de ingroei van de vaten van de placenta in de baarmoederwand minder goed is verlopen en dat de veranderingen in de vaten, die ervoor zorgen dat de vaten wijder zijn en minder weerstand bieden, niet optreden.
    Doordat de vaatwand meer weerstand biedt, ontstaat er een vicieuze cirkel. Er worden meer stoffen geproduceerd die vaatwandvernauwend werken en het proces verergert zichzelf.
    Een slechte ingroei van de vaten wordt echter ook gezien bij 43% van de vrouwen die geen hypertensie hebben. Dit alleen kan dus niet de oorzaak zijn van zwangerschapshypertensie. Zoals al eerder geschreven is het waarschijnlijk een combinatie van meerdere factoren.
  • Afwijkingen van de bloedsamenstelling.
    Zoals al eerder geschreven neemt de hoeveelheid bloed in de zwangerschap toe. Normaal gesproken neemt de hoeveelheid plasma (het bloedvocht) meer toe dan de hoeveelheid bloedcellen. Met andere woorden: het bloed van een zwangere vrouw is dunner dan buiten de zwangerschap. Bij hypertensie zien we dat de toename van de hoeveelheid plasma minder groot is. Deze vrouwen hebben dus dikker en minder bloed dan andere zwangeren. Doordat er minder bloed is, zou de bloeddruk dalen. Om dit op te vangen, gaat het lichaam meer stoffen maken die de vaatwand vernauwen, bovendien gaat het hart sneller pompen. Door dit snelle doorstromen van het bloed in de nauwe vaten kan er schade ontstaan aan de vaatwand. Hierdoor kunnen stolseltjes ontstaan die er weer voor zorgen dat er een verhoogde weerstand in de bloedvaten komt met als gevolg een verhoging van de bloeddruk.
  • Stofwisselingsziekten.
    Bekend is dat vrouwen met suikerziekte een verhoogd risico lopen op hypertensie in de zwangerschap. Het is dan ook erg belangrijk om vóór de zwangerschap goed ingesteld te zijn zodat de bloedsuikers binnen de grenzen vallen.
    Ook een te hoog cholesterolgehalte geeft waarschijnlijk een verhoogd risico van hypertensie. Vrouwen die zwanger willen worden doen er goed aan te zorgen voor een goed cholesterolgehalte en voor controle van de bloedsuikers.
  • Stollingstoornissen.
    Stollingstoornissen lijken een belangrijke oorzaak voor het ontstaan van hypertensie. Bij ongeveer 60% van de vrouwen met zwangerschapshypertensie blijkt er een stollingsstoornis te zijn.
    Vrouwen hoeven buiten de zwangerschap geen last van deze stollingstoornis te hebben. Maar doordat er in de zwangerschap een verandering in de stolling optreedt, kan dit bij vrouwen die een stollingstoornis hebben leiden tot de vorming van kleine stolsels in de placenta of  tot vaatschade. Een bekende stollingstoornis die kan bijdragen aan het ontstaan van zwangerschapshypertensie is de Factor 5 leiden mutatie.
  • Te lage vitamine D status:
    Onderzoek uit 2015 heeft aangetoond dat zwangeren met een lage vitamine D status een hoger risico hebben op het krijgen van pre-eclampsie (PE) (ernstige vorm van hoge bloeddruk in de zwangerschap) dan zwangere met een hogere vitamine D status.
    Het grootste risico lopen zwangeren met een vitamine D-status van <30 nmol/l vergeleken met een vitamine D-status van ≥ 50 nmol/l.
    Het advies van de gezondheidsraad is dan ook al jaren dat zwangeren dagelijks 10 mg vitamine D suppletie moeten gebruiken. Gebruik je nog geen vitamine D ga dan alsnog naar de drogist om het te halen.
  • Te lage calcium inname:
    Onderzoek uit 2016 van de universiteit van Maastricht toont aan dat vrouwen die minimaal 1000 mg calcium per dag (5 glazen melk bv) binnenkrijgen het risico op het ontwikkelen van pre-eclampsie (ernstige vorm van hoge bloeddruk) met maar liefst 55% verminderen! Lust je geen melk(producten) neem dan een calciumsupplement adviseren de onderzoekers!
  • Erfelijkheid.
    We weten dat erfelijke aanleg een rol speelt in het krijgen van hoge bloeddruk in de zwangerschap.
    Onderzoekers van het VU medisch centrum hebben in 2012 gevonden dat kinderen van moeders die HELLP ontwikkelden in de zwangerschap een afwijkend gen (drager van erfelijke eigenschappen) hebben.
    Door een defect in de genen van het kind gaat er iets mis tijdens de aanleg van de moederkoek. Deze genen regelen normaliter het proces in de moederkoek waarbij een essentiële verbinding wordt gemaakt tussen de bloedcirculatie van de moeder en het kind. Als de moederkoek faalt in dit proces leidt dit in de moeder tot het HELLP-syndroom.
  • Mondinfecties.
    Onderzoek uit 2007 heeft aangetoond dat vrouwen die pre-eclampsie ontwikkelen veel vaker, dan vrouwen die ongecompliceerd zwanger zijn, een mondinfectie hebben. Maar liefst 82% van de vrouwen in dit onderzoek die voor de 34 weken pre-eclampsie ontwikkelden bleek een ernstige mondinfectie te hebben. Mondinfecties kunnen voor veel problemen zorgen in de zwangerschap en worden vaak niet herkent. Er zijn vaak geen klachten die duiden op een mondinfectie. Laat je gebit daarom in de zwangerschap extra goed controleren.

Naar overzichtspagina Hoge bloeddruk


Gerelateerde artikelen

Zwanger van week tot week Zwanger van week tot week

Hoe ontwikkelt je baby zich in de zwangerschap én wat gebeurt er in jouw lijf.

meer lezen ...
To Do 3e trimester To Do 3e trimester

De laatste loodjes, maar nog wel e.e.a. te regelen!

meer lezen ...
Waar kun je bevallen? Waar kun je bevallen?

Wat zijn de voor- en nadelen van de verschillende plekken om te bevallen? Wij zetten de feiten op een rij.

meer lezen ...
Begin bevalling, hoe herken je die Hoe herken je dat de bevalling begonnen is

Een angst van veel vrouwen: herken ik het begin van de bevalling wel?

meer lezen ...
Omgaan met de pijn bevalling. Omgaan met de pijn

Hoe kun je het beste omgaan met de pijn van de bevalling?

meer lezen ...
De bevalling wordt ingeleid De bevalling wordt ingeleid

Wat mag je verwachten als je bevalling wordt ingeleid?

meer lezen ...
Aanleggen na de bevalling Aanleggen na de bevalling

Het eerste uur na de bevalling is het moment om voor het eerst aan te leggen

meer lezen ...
De kraamdagen De kraamdagen

De kraamdagen, een bijzondere periode. Lees wat er per dag gebeurt en veel tips

meer lezen ...
Voorbereiden op het ouderschap Voorbereiden op het ouderschap

Voorbereiden op het ouderschap? Dat gaat toch vanzelf denken veel stellen… Zelfs voordat je je officieel moeder of vader kunt noemen, zijn er heel wat zaken waar je een beslissing over moet nemen. Van hoe jullie de financiën willen regelen tot hoe de babykamer moet worden ingericht, van wie er eventueel minder gaat werken tot […]

meer lezen ...

Gerelateerde nieuwsartikelen

Meer melk vermindert risico hoge bloeddruk Meer melk vermindert risico hoge bloeddruk

Als gynaecologen en verloskundigen alle zwangere vrouwen zouden adviseren extra calcium te nemen, kan het aantal zwangeren met (ernstige) hoge bloeddruk in Nederland met meer dan een kwart verminderen. De maatregel zou bovendien een besparing opleveren van 7,5 miljoen euro aan zorgkosten. Dat zeggen wetenschappers van de Universiteit Maastricht. Zij presenteren hun studie vandaag op […]

meer lezen ...
Ernstig tekort vitamine D komt veel voor Ernstig tekort vitamine D komt veel voor

Het Generation R onderzoek heeft wederom een belangrijk gezondheidsrisico aan het licht gebracht: ruim één derde van alle kinderen heeft een tekort aan vitamine D. Generation R onderzoekt de groei, ontwikkeling en gezondheid van 10.000 opgroeiende kinderen in Rotterdam, allemaal geboren tussen 2002 en 2006. Deze kinderen volgen ze al vanaf de vroege zwangerschap en […]

meer lezen ...
Meer spierkracht kind bij vitamine D gebruik zwangere

Vitamine D is nodig voor een goede opbouw van botten en spieren. Je huid maakt vitamine D onder invloed van zonlicht en je krijgt vitamine D binnen via je voeding. Toch blijkt dat niet genoeg te zijn voor zwangere. De gezondheidsraad adviseert zwangeren om 10 mg vitamine D per dag als supplement in te nemen. […]

meer lezen ...
Vitamine D tekort verhoogt risico op complicaties en te kleine baby’s

De universiteit van Calgary (Canada) heeft de data van 31 eerder uitgevoerde onderzoeken naar het effect van vitamine D tekort gedurende de zwangerschap met elkaar vergeleken. Uit dit onderzoek komt naar voren dat een tekort aan vitamine D het risico op zwangerschapsdiabetes en pre-eclampsie (ernstige vorm van hoge bloeddruk) verhoogt. Ook het risico op een […]

meer lezen ...

Minimaal 3 tekens

Jouw Tools Wijzers en Gidsen