Scheelzien

Wanneer een zuigeling wordt geboren, ziet het zo’n 20 cm ver. Binnen een paar maanden heeft het gezichtsvermogen zich zo ontwikkeld dat een baby ca. 2 meter ver kan zien. Daarna gaat de ontwikkeling nog sneller.Het gezichtsvermogen ontwikkelt zich al “kijkend” : onder invloed van activiteit ontwikkelen zich de benodigde zenuwbanen.
Kleine baby’s tot 6 maanden kijken vaak scheel; de beide ogen werken nog niet zo goed samen. Regelmatig moet de oogstand recht zijn. De baby mag niet de gehele dag scheel kijken; in dat geval moet het kind door de oogarts onderzocht worden.

Regelmatig scheel zien na de leeftijd van 6 maanden is niet normaal. Op de leeftijd van 1 jaar mag een kind niet meer scheel kijken. In beide gevallen moet het naar de oogarts verwezen worden voor nader onderzoek.

Tot de leeftijd van 6 maanden mogen baby’s zo nu en dan scheel kijken.

Op het consultatiebureau wordt veel aandacht aan de oog(stand)ontwikkeling gegeven. Tijdens het eerste consult wordt de helderheid van het oog beoordeeld. Vanaf de 9e maand wordt onderzocht of er neiging tot scheelzien is. Vanaf het 3e jaar wordt de visus (het zien) beoordeeld. Op deze manier valt het snel op wanneer er een stoornis in de ontwikkeling bestaat en kan snel ingegrepen worden.

Wat is een lui oog ?
Door beide ogen krijgen de hersenen een beeld aangeboden. In de hersenen worden die “samengevoegd”. Wanneer twee ogen goed samenwerken, is alles in orde.
Wanneer een kindje regelmatig scheel kijkt, en de ogen dus niet precies dezelfde kant op kijken, krijgen de hersenen twee beelden aangeboden. De hersenen zullen één van de twee beelden kiezen en het andere beeld gaan negeren. Het kind gaat dan dus met één oogje kijken. Het oog dat “niet meer meedoet” wordt “lui” : het stopt met kijken en wordt langzamerhand slechtziend.Er worden twee begrippen gebruikt bij deze afwijking: strabismus = scheelzien en amblyopie = een lui oog.
Een lui oog kan, behalve door strabismus, ook ontstaan door staar in het oog, een afhangend ooglid, een hemangioom (frambozenvlek) dat zich precies voor het oog bevindt, en ook kan een oog zomaar slechtziend zijn.

Waarom is het belangrijk om scheelzien vroeg te ontdekken ?
Het doel van vroegtijdige ontdekking is om een kind eventueel te kunnen behandelen voordat hij een lui oog ontwikkelt.

Behandeling
Strabismus kan soms behandeld worden door occlusietherapie (“afplakken”). Soms is ook een brilcorrectie noodzakelijk. Voor deze behandelingen komt een kindje bij de oogarts, of bij de orthoptist onder behandeling. Hoe eerder begonnen kan worden met de behandeling van strabismus, hoe sneller en beter de resultaten meestal zijn.

Nelleke Wensink
jeugdarts