Welke vitaminen en mineralen in de zwangerschap

Vitaminen en mineralen zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de foetus en een gezond verloop van de zwangerschap.

Maar welke vitaminen en mineralen heb je waar voor nodig als je zwanger bent?

Zo’n 20-30% van de zwangeren heeft één of andere vorm van vitamine tekort. En als zwangeren geen vitamine supplementen uit voorzorg zouden nemen zou zelfs 75% een tekort hebben voor minimaal 1 vitamine of mineraal.

Hieronder lees je welke vitaminen en mineralen waar voor nodig zijn. Voor iedereen die niet het hele artikel willen lezen geven we hier vast aan wat je extra nodig hebt:
Vitamine D, calcium én foliumzuur!

Vitamine B6 tekort wordt in de zwangerschap in verband gebracht met een verhoogt risico op pre-eclampsie (ernstige vorm van hoge bloeddruk), hyperemesis gravidarum (overmatig overgeven) en neurologische ziekten bij het kind en stuipen.
B6 tekort komt vaker voor dan gedacht. Gebruik van de anticonceptie pil vormt bijvoorbeeld een risico op een terkort aan B6, maar ook eenzijdige voeding verhoogt het risico, verder kunnen zwangere vrouwen een tekort hebben onder invloed van hormonen. Vitamine B6 komt voor vlees, lever, sojabonen en groente.
Foliumzuur (vitamine B11) tekort in de zwangerschap kan leiden tot congenitale afwijkingen zoals open rug, lipspleet en hartafwijkingen. Maar ook tot bloedarmoede, miskraam, pre-eclampsie, groeiachterstand en loslaten van de placenta.
Suppletie van foliumzuur heeft bewezen effect op het verminderen van het risico op neurale buisdefecten.
Foliumzuur komt voor in groenten en volkorenproducten. Maar ook als je heel gezond eet is het bijna niet mogelijk voldoende foliumzuur binnen te krijgen.

Daarom is het advies om minimaal 4 weken voor de zwangerschap te starten met suppletie van foliumzuur en door te gaan tot en met week 10.

Vitamine B12 tekort in de zwangerschap kan leiden tot bloedarmoede en verminderde groei van de baby.
Vitamine B12 is vooral aanwezig in vlees, vis, eieren, melk en kaas.
Sommige mensen blijken niet voldoende vitamine B12 in het lichaam te kunnen opnemen. Dit komt bijvoorbeeld voor bij mensen bij wie de maag is verwijderd, bij wie de maag onvoldoende maagzuur aanmaakt of die last hebben van darmziekten, zoals coeliakie (gluten-allergie).
Vrouwen die veganistisch eten hebben een hoger risico op een tekort aan vit B12.
Ook gebruik van het medicijn metformine door diabetespatiënten en het gebruik van maagzuurremmers, zoals omeprazol en pantoprazol, kunnen soms een vitamine B12 tekort geven.
Vitamine A tekort komt eigenlijk niet voor in de Westerse wereld.
Vitamine A komt voor in lever, vis, melkproducten, boter, margarine, eierdooier, donkergroene bladgroenten, koolsoorten en geeloranje gekleurde groenten en fruit.
Er is een bovengrens van 3000 mg per dag, gebruik dan ook liever geen lever omdat hier heel veel vit A in zit en max 1 boterham met leverproducten (leverworst, Berliner, Paté ed) per dag.
Een teveel aan Vit A in de zwangerschap kan schadelijk zijn voor de foetus.
Vitamine C tekort lijkt het risico op pre-eclampsie in de zwangerschap te verhogen. Suppletie lijkt hier tegen te helpen.
Vitamine D tekort in de zwangerschap leidt tot een slechte botaanmaak bij de foetus.
Er wordt dan ook geadviseerd om dagelijks 10 mg vitamine D supplement te nemen als je zwanger bent of borstvoeding geeft.
Vitamine D zorgt voor de opname van kalk en fosfaat uit het voedsel. Kalk en fosfaat zijn nodig voor een goede opbouw van botten en gebit.
Vitamine D zit in vette vissoorten en dierlijk vet. Het is ook toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten en in onze huid maken we zelf vitamine D aan onder invloed van zonlicht.
Vitamine E, een anti-oxydant die als gezond bestempeld wordt is mogelijk, bij overdosering, schadelijk in de zwangerschap. Verder onderzoek is nodig, maar suppletie wordt voor nu afgeraden.

IJzer is een belangrijk bestanddeel van jouw bloed en in de zwangerschap extra nodig om bloed voor je baby aan te maken.
Het hemoglobine en myoglobine (beiden gemaakt uit ijzer in je voeding) zorgen voor het transport van zuurstof in je bloed en spieren. Verder is ijzer nodig om collageen (een eiwit in onder andere je huid en botten) aan te maken. Ook zorgt ijzer voor een gezond immuun systeem.

In de zwangerschap heb je meer ijzer nodig omdat je zelf meer bloed krijgt, maar ook voor de aanmaak van onder andere bloed voor je baby.
Het ijzergehalte van de zwangere heeft direct effect op de hoeveelheid ijzer die de baby opslaat.
IJzertekort zou kunnen resulteren in cognitieve en gedragsproblemen in de kindertijd.
Ernstig ijzergebrek in de zwangerschap kan leiden tot vroeggeboorte, laag geboortegewicht en zelfs het overlijden van de baby in de baarmoeder (in zeer ernstige gevallen).
Gemiddeld heb je 27 mg ijzer per dag nodig.
Rood vlees, vis en kip zijn de beste leveranciers van ijzer.
Verder zit ijzer in peulvruchten, volkorenproducten, groene groenten, appelstroop, rozijnen, gedroogd fruit als abrikozen en pruimen.
IJzer suppletie wordt alleen geadviseerd voor zwangeren waarbij bewezen is dat ze een tekort hebben.
Magnesium is nodig voor goede werking van het zenuwstelsel, goede spierwerking, het hart, de aanmaak van verschillende soorten eiwitten, vetzuren en hormonen EN voor de opname van calcium in botten en gebit.
Een tekort in de zwangerschap kan leiden tot pre-eclampsie, en slechte groei van de baby.
Magnesium werkt samen met calcium, beiden zijn nodig voor een goede botvorming en voor een goede werking van het zenuw- en spierstelsel.
Magnesium zit in groene bladgroenten, noten, granen, sojaproducten, vis, schaal- en schelpdieren, bananen en avocado’s.
De meeste mensen krijgen voldoende magnesium binnen via het voedsel.
Magnesium lijkt te helpen bij kuitkrampen waar veel zwangeren ’s nachts last van hebben. Dagelijks heb je 400 mg nodig in de zwangerschap.
Calcium , de foetus heft calcium nodig om sterke botten een tanden te maken, voor een gezond hart en spier- en zenuwstelsel en om een normaal hartritme te ontwikkelen.
Tekort aan calcium in de zwangerschap wordt verder in relatie gebracht met pre-eclampsie (een ernstige vorm van zwangerschaps hoge bloeddruk) en het achterblijven van groei bij de foetus.
Suppletie zou kunnen helpen in het voorkomen van pre- eclampsie en een laag geboortegewicht.
Je hebt dagelijks 4-5 porties melk(producten) nodig en 1 ½ plak kaas om voldoende calcium binnen te krijgen.
Gebruik je geen melkproducten, neem dan een calciumsupplement van 1000 mg.
Zink is nodig voor de vorming van DNA (ons genetische blauwdruk) en voor de aanmaak van cellen.
Zink is dan ook heel belangrijk om de grote celgroei bij de foetus mogelijk te maken.
Zink zit vooral in rood vlees. Maar komt ook voor in sommige schelpdieren, kip, bonen, noten, volkorengranen en melkproducten.
Als je een gevarieerde voeding gebruikt met regelmatig vlees heb je niet snel een tekort.
Tekort bij zwangere dieren laat zien dat de groei van de foetus achterblijft, er is echter geen bewijs dat dit bij mensen ook zo is.
Seleniumtekort in de zwangerschap wordt in verband gebracht met herhaalde miskramen, verhoogd risico op pre-eclampsie en groeivertraging.
Er is geen bewijs dat supplementen helpen om dit te voorkomen. Beter zou zijn om via je gewone voeding voldoende selenium binnen te krijgen.

Naar overzichtspagina Voeding

 


Gerelateerde artikelen

Gezonde leefstijl zwangerschap verhoogt je kans op gezond kind Gezonde leefstijl verdient jouw volle aandacht in de zwangerschap

Voeding is écht iets om extra aandacht aan te besteden als je zwanger bent of wilt worden!

meer lezen ...
Gewichtstoename zwangerschap Gewichtstoename zwangerschap

Onze tool ‘Mijn gewicht’ helpt je om niet teveel of te weinig aan te komen in je zwangerschap.

meer lezen ...
Voeding in zwangerschap, wat heb je nodig? Wat heb je nodig?

Gezonde voeding is belangrijk voor ieder mens, maar als je zwanger bent (of wilt worden)heb je de verantwoordelijkheid voor twee.

meer lezen ...
Wat kun je beter laten staan qua voeding Wat kun je beter laten staan?

Wat ‘mag’ je nu wel of niet eten en drinken nu je zwanger bent? het blijft een lastig punt. Wij zetten het voor je op een rij.

meer lezen ...
Lijst voedingsmiddelen zwangerschap Lijst voedingsmiddelen zwangerschap

In één oogopslag zie je wat je wel en juist niet zou moeten eten in de zwangerschap.

meer lezen ...
Zwanger van week tot week Zwanger van week tot week

Hoe ontwikkelt je baby zich in de zwangerschap én wat gebeurt er in jouw lijf.

meer lezen ...
Gebitsverzorging zwangerschap Gebitsverzorging

Goede gebitsverzorging en mondhygiëne zijn in de zwangerschap nog belangrijker dan ervoor. Het voorkomen van ontstekingen en het verminderen van de extra belasting die je gebit in de zwangerschap ondergaat is belangrijk. Poets in ieder geval twee keer per dag met tandpasta. Flossen en etensresten verwijderen met een tandenstoker of -ragger is altijd belangrijk maar […]

meer lezen ...
TO DO zwangerschap TO DO zwangerschap

Handig per trimester wat je moet regelen.

meer lezen ...
Online cursus Voeding en zwangerschap Online cursus Voeding en zwangerschap

Over voeding in de zwangerschap zijn altijd veel vragen. Wat mag wel en wat liever niet? Wat is een feit en wat een hype? Leer er alles over in deze online cursus

meer lezen ...

Gerelateerde nieuwsartikelen

Minder ADHD bij gebruik vit D in zwangerschap Minder ADHD bij gebruik vit D in zwangerschap

Extra vitamine D in de zwangerschap lijkt te helpen tegen ADHD.

meer lezen ...
Klein zinktekort mogelijk grote gevolgen

Muizen die net voor de eisprong te weinig zink in hun dieet kregen hebben vaker vruchtbaarheids- en zwangerschapsproblemen zeggen Onderzoekers van Penn State's College of Agricultural Sciences  Deze bevindingen zijn ook belangrijk voor de menselijke voortplanting zeggen de onderzoekers. De muizen die net voor de eisprong een dieet met weinig zink kregen hadden een vaker […]

meer lezen ...
Hoe belangrijk zijn vitaminen/mineralen voor jou en je foetus?

Zo’n 20-30% van de zwangere vrouwen heeft één of andere vorm van vitamine tekort. En als vrouwen geen vitamine supplementen uit voorzorg zouden nemen zou zelfs 75% een tekort hebben voor minimaal 1 vitamine of mineraal. Vitamine B6 tekort wordt in verband gebracht met een verhoogt risico op pre-eclampsie, hyperemesis gravidarum en neurologische ziekten bij […]

meer lezen ...
Je baby wordt wat jij eet

Het gezegde; “Je bent wat je eet is” zeker van toepassing op de ontwikkeling van van je kind. Steeds meer bewijzen worden gevonden dat jouw voeding in je zwangerschap belangrijk is in de programmering van de lange termijn gezondheid van je kind, op de ontwikkeling van de hersenen en de mentale mogelijkheden van je kind. […]

meer lezen ...
IJzertekort bijna 20% baby’s, groot probleem

Eén op vijf jonge kinderen heeft een ijzer tekort. Dit stelt drs. Lieke Uijterschout vandaag in haar presentatie op het congres van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. Uijterschout is arts-onderzoeker aan het Juliana Kinderziekenhuis in Den Haag. Vandaag presenteerde zij de resultaten van de zogenaamde IROSTAT-studie op het NVK-congres. Uit het onderzoek blijkt dat 18,8% […]

meer lezen ...

Minimaal 3 tekens

Jouw Tools Wijzers en Gidsen