Zo heb je het minste risico op wiegendood

Wiegendood; wat kun je doen om het risico zo klein mogelijk te maken.

In Nederland sterven ongeveer 13 kinderen in het eerste levensjaar ten gevolge van wiegendood. Dit is de laagste incidentie in westerse landen. In 1986 stierven nog 120 kinderen in hun eerste levensjaar ten gevolge van wiegendood. Sinds 1987, toen o.a. werd geadviseerd een baby niet op de buik te laten slapen, is het aantal dus sterk afgenomen.

Met onderstaande tips willen we je zoveel mogelijk richtlijnen geven om wiegendood te proberen te voorkomen. In de praktijk horen we veel ouders zeggen: “De ene keer moeten we dit en de andere keer dat, het verandert steeds”. Dat is voor een deel ook waar, maar de wetenschap blijft bezig met onderzoek naar wiegendood en hierdoor worden steeds nieuwe aanwijzingen gevonden voor risicoverhogende factoren. Vandaar de meest recente adviezen nog een keer duidelijk op een rij:

Leg de baby vanaf de geboorte in rugligging te slapen.
De kans op wiegendood is sterk verhoogd als een baby op de buik te slapen wordt gelegd. In rugligging is er het minste risico dat een baby met zijn gezichtje onder of tegen een dekentje of matrasje komt te liggen. Zijligging wordt afgeraden omdat een baby na de geboorte al in staat is om vanaf de zij op de buik te draaien. Vanaf ongeveer 3 maanden kunnen baby´s uit zichzelf op hun buik draaien. Een babyslaapzak kan dit voorkomen. Als je baby een maand of 9 is en zich heel makkelijk van buik naar rug en andersom kan draaien, dan mag je kind zelf bepalen of hij op zijn buik of rug wil slapen.

Door de baby vanaf de geboorte op de rug te laten slapen bestaat er wel het risico dat er een scheefgroei van het hoofdje ontstaat als de baby een voorkeurskant heeft waar hij heen draait met het hoofdje. Op de site kan je ook lezen wat je kan doen om een scheef hoofdje te voorkomen. Het is in elk geval goed voor de motorische ontwikkeling om de baby overdag, als hij wakker is, regelmatig op de buik te leggen, maar wel onder toezicht.

Gebruik geen dekbed, kussens, slappe matrassen of hoofdbeschermers
Tot de leeftijd van 2 jaar zijn dekbedjes, kussens, slappe matrassen, hoofdbeschermers en lamsvachten ongeschikt. Ook een deken in een hoes is waarschijnlijk niet veilig.Als een baby met zijn neus en mond tegen dergelijk materiaal komt te liggen is de kans groot dat hij een deel van zijn eigen uitademingslucht weer inademt. Hierdoor stijgt het CO2 gehalte van de baby en dit kan levensbedreigend zijn.

Een dekbed is veel te warm. Het risico op warmtestuwing is groot. In de eerste maanden zijn één of twee dekens meestal voldoende. Daarna is het aan te raden om een trappelzak te gebruiken in combinatie met een deken of lakentje. Je kan controleren of de baby het niet te koud heeft door de voetjes te voelen. Als die warm aanvoelen is het goed. Dekbedden en hoesdekens mogen pas vanaf 2 jaar gebruikt worden.

Laat de baby niet bij jullie in bed slapen.
Hoewel het duidelijk is dat tussenin slapen veel voordelen heeft, het is goed voor de intieme relatie en het is makkelijker tijdens het borstvoeden, zijn er toch aanwijzingen dat dit de kans op wiegendood vergroot. Bij de laatste 92 gevallen van wiegendood in Nederland, overleden 11 baby’s terwijl ze samen met één of beide ouders in één bed lagen. Leg de baby de eerste 4 maanden bij voorkeur te slapen in een wieg naast jullie bed en leg de baby na het voeden terug voordat je in slaap valt samen. Bij te vroeg geboren baby’s (< 37 weken) of kinderen die blootgesteld zijn aan sigarettenrook is het risico verhoogd tot de leeftijd van 6 maanden.

Slapen op een bank of waterbed wordt zeer sterk afgeraden. Ligt de baby bij je in bed, dan mag het zeker niet op de zij liggen. Bij zijligging is het gevaar groot dat het gezicht van de baby tegen je aan komt of tegen het kussen.

Rook niet in het bijzijn van een baby
Roken verhoogt het risico op wiegendood 4,7 keer in vergelijking met niet roken.
Het inademen van tabaksrook verhoogt de kans op wiegendood aanmerkelijk, en wel des te meer naarmate er in huis meer wordt gerookt. Ook roken in de zwangerschap lijkt de kans op wiegendood te verhogen.

Speengebruik
Diverse studies laten zien dat gebruik van een speen voor het slapen beschermt tegen het optreden van wiegendood. Het mechanisme achter dit beschermende effect is nog onduidelijk. Bij zuigelingen die borstvoeding krijgen werd lange tijd afgeraden een speen te gebruiken. Recentere onderzoeken laten zien dat het gebruik van een speen de duur van de borstvoeding niet negatief beïnvloedt. Een speen mag dus gebruikt worden bij borstvoeding zodra de borstvoeding goed op gang is gekomen.

Tweelingen niet in 1 bed
Tweelingen worden vaak in 1 bed gelegd (‘co-bedding’), zowel in het ziekenhuis als thuis. Omdat meerlingen vaker te vroeg geboren zijn zijn en een laag geboortegewicht (< 2500 g) hebben, is het risico op wiegendood verhoogd. Bij ‘co-bedding’ is er meer kans op ‘rebreathing’, warmtestuwing en ademhalingsobstructie door de andere helft van de tweeling. Tevens worden tweelingen die bij elkaar liggen vaak in zijligging gelegd, een risicofactor op zich.

Tot slot:
Een baby die ’s nachts in een wieg of ledikantje bij de ouders op de kamer slaapt en overdag in de woonkamer, heeft vermoedelijk minder kans op wiegendood dan een baby die alleen in een kamertje slaapt. In het laatste geval kunnen de ouders namelijk niet reageren op ongewone geluiden.


Gerelateerde artikelen

Regelmaat geeft rust! Regelmaat geeft rust!

Regelmaat geeft rust, een oude opvatting, helpt het vandaag de dag ook nog?

meer lezen ...
Vaccinaties Vaccinaties

Waar wordt tegen ingeënt en waarom eigenlijk? Is vaccineren verplicht?

meer lezen ...
Voorkeurshouding

Soms heeft een baby de voorkeur om met zijn hoofdje meer op één bepaalde kant te liggen. We spreken dan van een voorkeurshouding. Als baby’s te lang in hun voorkeurshouding liggen, ontstaan scheve of afgeplatte hoofdjes, omdat het schedeltje van een baby nog week is. Afgeplatte hoofdjes komen steeds vaker voor sinds ouders geadviseerd worden […]

meer lezen ...
De meest gestelde vragen aan de CB-arts De meest gestelde vragen aan de CB-arts

Antwoord op je vragen rondom je baby

meer lezen ...
Slaapproblemen bij jonge baby Slaapproblemen jonge baby

Je baby wil maar niet slapen, wat kun je doen?

meer lezen ...
Hielprik Hielprik

Hoe gebeurt de hielprik en wat wordt er eigenlijk onderzocht?

meer lezen ...
baby blues of post partum depressie Baby blues of een post partum depressie

Last van een down gevoel? Is het een dipje of ligt een post partum depressie op de loer?

meer lezen ...
Het sprookje en de werkelijkheid over krijgen eerste kind Het sprookje en de werkelijkheid

De komst van een baby is één van de grootste veranderingen in je leven, het duurt vaak best lang voor je je draai gevonden hebt.

meer lezen ...