Waar kun je bevallen?

Waar kun je bevallen, de verschillende opties op een rij.

Als de zwangerschap goed verloopt en er geen medische indicatie is, mag je zelf bepalen waar je wilt bevallen. Dat kan thuis, in het ziekenhuis of in een geboortecentrum. Ben je er nog niet uit? We zetten de feiten en voor- en nadelen voor je op een rij.

Thuis

In het kort
Je wordt thuis door je eigen verloskundige begeleid tijdens de bevalling en bij de geboorte van je baby.

Voor wie
Als er geen (medische) indicatie is en het verantwoord is om thuis te bevallen, dan mag je in Nederland thuis bevallen.
Mits je tussen de 37 en 42 weken bevalt en het ziekenhuis op maximaal dertig minuten rijden is.

De gedachte erachter
De geboorte van je kind vindt plaats in een vertrouwde omgeving. Dat geeft sommige zwangeren rust, vertrouwen en een veilig gevoel. Ze ontspannen daardoor beter, wat een gunstig effect kan hebben op het verloop van de bevalling.

Enkele feiten/cijfers
Nederland is een van de weinige Europese landen waar je thuis kunt bevallen. Toch is er een afname te zien in het aantal thuisbevallingen: in 2010 lag het aandeel thuisbevallingen op 25 procent, in 1965 was dit nog 70 procent. Maar deze cijfers veranderen steeds. (Bron: CBS)

Hoe veilig is het?
Net zo veilig als bevallen in het ziekenhuis, jij en je baby lopen niet meer risico.
Een thuisbevalling hangt vaak samen met een kortere hersteltijd en minder infecties. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat thuis bevallen het minste risico geeft op complicaties bij moeder en kind.

Wie is/zijn erbij?
De verloskundige is gedurende de actieve ontsluitingsfase aanwezig. Verder kun jij zelf bepalen wie jij om je heen wilt hebben. Eventueel kun je al vanaf de eerste weeën ondersteunt worden door een Vroegtijdige Assistentie Partus-assistent (VIP): een kraamverzorgende die is opgeleid om ondersteuning te bieden bij de bevalling.

Wat voor bevalling?
Een natuurlijke bevalling zonder medische ingrepen en zonder medicinale pijnstilling. Vertrouwen in jezelf en in je eigen kracht vormen het uitgangspunt.

Pijnbestrijding
Bij een thuisbevalling is medische pijnstilling, zoals een ruggenprik, niet mogelijk. Met behulp van een goede ademhaling en/of een massage kun je een deel van de pijn verlichten. Sommige verloskundigen bieden lichte pijnstilling in de vorm van een TENS-apparaat (waarbij door lichte stroomstootjes de pijn van de weeën wordt verzacht) en, steriele waterinjecties en lachgas. Andere mogelijkheden zijn: hypnobirthing en accupunctuur. Alles over pijnbestrijding thuis lees je hier.

Ter overweging
– Je bent in je eigen vertrouwde omgeving, met je eigen badkamer en toilet.
– Je hebt alle privacy en kunt doen wat je wilt, even rustig in bad liggen bijvoorbeeld.
– Je kunt ongestoord alle baringshoudingen uitproberen.
– Je ligt in je eigen bed en kunt ook na de bevalling in je eigen bed slapen.
– Je kunt afgeleid worden door kinderen, waardoor je niet tot rust komt.
– Houd er rekening mee dat er altijd medische complicaties kunnen optreden, waarvoor je soms op het laatste moment alsnog naar het ziekenhuis moet met pijnlijke (pers-)weeën.

In het ziekenhuis

In het kort
Als je ervoor kiest om in het ziekenhuis te bevallen, zonder medische indicatie, is er sprake van een poliklinische bevalling.

Voor wie
Iedere zwangere vrouw kan kiezen voor een poliklinische bevalling. Verloopt de bevalling naar wens, dan kunnen moeder en baby in veel gevallen binnen 24 uur weer naar huis.

De gedachte erachter
Veel vrouwen vinden het een geruststellend en veilig idee om in het ziekenhuis te bevallen, omdat er medische pijnstilling kan worden verstrekt en er artsen aanwezig zijn die kunnen ingrijpen bij onvoorziene complicaties. In dat geval wordt het wel een medische bevalling en is het niet poliklinisch meer. Bij een poliklinische bevalling mag namelijk geen pijnstilling gegeven worden.

Hoe veilig is het?
Uit onderzoek blijkt dat een geplande poliklinische bevalling een even veilige optie is als een geplande thuisbevalling onder leiding van een verloskundige. Wel is er een groter risico op ingrepen tijdens de bevalling.
In het ziekenhuis is er wel een grotere kans op infecties voor jou en je baby, door de aanwezigheid van bacteriën en virussen.

Wie is/zijn erbij?
Je eigen verloskundige begeleidt de bevalling. Er is daarnaast een verpleegkundige of kraamverzorgende aanwezig ter ondersteuning. Door wisselende diensten kun je te maken krijgen met verschillende hulpverleners aan je bed.

Wat voor bevalling?
Een natuurlijke bevalling die thuis begint, vaak ga je tijdens de ontsluitingsfase naar het ziekenhuis. De verloskundige bepaalt samen met jullie – aan de hand van de ontsluiting – wanneer je naar het ziekenhuis gaat.

Pijnbestrijding
Als je er bewust voor kiest of tijdens de bevalling moeite hebt om de weeën op te vangen of de pijn niet meer kunt verdragen, is medische pijnbestrijding mogelijk.
Je wordt dan overgedragen aan de gynaecoloog van het ziekenhuis. Je hebt dan een medische bevalling en geen poliklinische bevallingmeer.
De ruggenprik (epidurale anesthesie), infuuspompje (Remifentanyl) en injecties met pijnverdovend middel (pethidine) worden in Nederland het meest toegepast.

Ter overweging
– In het ziekenhuis heb je minder privacy en bewegingsvrijheid.
– Het kan wat onrustig zijn door het aanwezige ziekenhuispersoneel en het geluid uit andere verloskamers. Dit kan ervoor zorgen dat je minder goed kunt ontspannen, waardoor je de weeën als pijnlijk kunt ervaren.
– Uit cijfers blijkt dat een kunstverlossing (met behulp van een vacuümpomp) bij een ziekenhuisbevalling vaker voorkomt dan bij een thuisbevalling.
– Wanneer je zonder medische indicatie in het ziekenhuis wilt bevallen, betaal je een eigen bijdrage. Je kunt eventueel een aanvullende verzekering afsluiten. Raadpleeg je zorgverzekering.

In het geboortecentrum

In het kort
In een geboortecentrum (ook wel geboortehotel of bevalcentrum genoemd) kun je in een huiselijke, rustgevende en niet-medische setting bevallen, onder begeleiding van je eigen verloskundige en in nabijheid van het ziekenhuis.

Voor wie
Als je niet thuis wilt of kunt bevallen en liever niet poliklinisch wilt bevallen, dan heb je als alternatief het geboortecentrum. Een veelgehoorde term voor deze manier van bevallen is: ‘verplaatste thuisbevalling’.

De gedachte erachter
Geboortecentra zijn steeds meer in opkomst, ze worden veelal opgezet door samenwerkende verloskundigen, kraamzorgorganisaties en ziekenhuizen. Doel is de zorg integraal – onder één dak – aan te bieden en in te richten rond de zwangere vrouw. Verloskundigen en kraamverzorgenden maken gebruik van elkaars krachten om de zwangere vrouw zo goed mogelijk te begeleiden. De huiselijke setting zorgt voor een prettige en vertrouwde sfeer. Dit kan zorgen voor een positief verloop van de bevalling.

Hoe veilig is het?
Geboortecentra zijn vaak in of in de buurt van een ziekenhuis. Daardoor kan er direct ingegrepen worden in geval van een plotselinge medische indicatie. Dat kan een gevoel van veiligheid geven. In de geboortecentra wordt vaak continue hulp verleend door één kraamverzorgende en er is altijd iemand aanwezig die ondersteuning of hulp biedt.

Wie is/zijn erbij?
Je wordt bij de bevalling begeleid door je eigen verloskundige, zij wordt geholpen door een kraamverzorgende die is opgeleid om te assisteren bij een bevalling.

Wat voor bevalling?
Een natuurlijke bevalling, te vergelijken met een poliklinische en thuisbevalling. Sommige centra hebben kamers met een bevalbad, voor als je in bad wilt bevallen.

Pijnbestrijding
De mogelijkheden verschillen per centrum. In steeds meer geboortecentra kun je kiezen voor lachgas (Relivopan), steriele waterinjecties en pijnverlichting door middel van een TENS-apparaat.

Ter overweging
– Faciliteiten en inrichting van de kamers verschillen per centrum. Over het algemeen zijn er kamers ingericht met een slaapplek voor de partner.
– Het is mogelijk (een deel van) de kraamtijd in het geboortecentrum door te brengen.
– Vaak kunnen kinderen overdag onbeperkt langskomen. Verder kun je zelf bepalen hoeveel en wanneer je bezoek wilt ontvangen.
– De hoogte van de vergoeding verschilt per zorgverzekeraar, raadpleeg je polis. Een belangrijke voorwaarde is dat je kiest voor een gecontracteerd centrum.
– De onderlinge verschillen in geboortecentra zijn groot, wat betreft grootte, werkwijze, faciliteiten en verantwoordelijkheden. Vraag van tevoren informatie aan en ga langs om de sfeer te proeven.
– In 2013 is een driejarig landelijk onderzoeksproject gestart om de kwaliteit van geboortecentra in kaart te brengen: ‘Evaluatie van geboortecentra in Nederland’.

Tekst: Astrid Post-Dhanai, journaliste

Enquete behoefte online cursus

Gerelateerde artikelen

Wat kost een kind; vaste lasten Wat kost een kind: terugkerende kosten

Je zult er misschien van schrikken hoeveel een kind kost in de periode dat jullie de kosten dragen.

read more ...
Zwanger van week tot week Zwanger van week tot week

Hoe ontwikkelt je baby zich in de zwangerschap én wat gebeurt er in jouw lijf.

read more ...
To Do 2e trimester To Do 2e trimester

Er is veel te regelen in de zwangerschap. Wanneer regel je wat en wat mag je vooral niet vergeten? Van week tot week zetten wij het voor je op een rijtje in de To Do 2e trimester. Wil jij je To Do’s in een overzichtelijke zwangerschapskalender precies afgestemd op jouw duur van de zwangerschap? Iedere […]

read more ...
To Do 3e trimester To Do 3e trimester

Wil jij je To Do’s in een overzichtelijke zwangerschapskalender precies afgestemd op jouw duur van de zwangerschap? Iedere week alle tips, ontwikkelingen en adviezen die dan van toepassing zijn bij elkaar vermeld zien? Ga dan naar de tool Mijn zwangerschap Het grote voordeel van de tool Mijn zwangerschap is dat je direct uitkomt bij jouw […]

read more ...
De vliezen breken Alles over het breken van de vliezen

Voor veel vrouwen een schrikbeeld: de vliezen breken terwijl je bv in de winkel staat. Gaat het breken van je vliezen gepaard met een plons water?

read more ...
Pijnbestrijding thuis Pijnbestrijding thuis

Ook thuis is er best veel mogelijk om de pijn tijdens de bevalling te bestrijden.

read more ...
Pijnbestrijding bevalling Pijnbestrijding in het ziekenhuis

Voor pijnbestrijding met medicijnen tijdens je bevalling ben je op het ziekenhuis aangewezen. Thuis mag geen medicatie worden gegeven voor pijnbestrijding bevalling. Dit omdat alle medicijnen ook bij de baby komen en het dus heel belangrijk is om de conditie van de baby in de gaten te houden door middel van een CTG (hartfilmpje) Welke […]

read more ...
Houdingen tijdens ontsluiting Houdingen tijdens de ontsluiting

Zijn er houdingen tijdens ontsluiting die je kunnen helpen de weeën beter op te vangen? Tijdens de eerste weeën  hoef je meestal nog niet een bepaalde houding aan te nemen om de weeën op te vangen. Probeer dan zoveel mogelijk je normale gang te gaan, ga bijvoorbeeld nog wat strijken of als je al nachten […]

read more ...
Pershouding Pershoudingen

Regelmatig van houding veranderen tijdens het persen kan fijn zijn.

read more ...
Steun bij je bevalling Is het leuk om moeder of vriendin bij de bevalling te hebben?

Wil je, naast je partner, nog anderen bij de bevalling hebben?

read more ...

Gerelateerde Baby Uitzet artikelen

Jouw Verlanglijst – BabyUitzet Jouw Verlanglijst – BabyUitzet

Wil jij kraamkadootjes krijgen die je echt nodig hebt en leuk vindt? Maak dan een verlanglijstje.

read more ...

Gerelateerde News

Thuis bevallen; minder complicaties

De laatste decennia zien we in Nederland een ommekeer in de tendens om toch vooral thuis te bevallen. In de media worden we overspoeld met berichten dat thuis bevallen niet veilig zou zijn en dat je als zwangere met het leven van jezelf en je baby speelt als je thuis zou bevallen. In Engeland is […]

read more ...
Keuze maken voor bevallingshouding zorgt voor meer controle

Een studie onder 1030 pas bevallen vrouwen laat zien dat zelf (of samen met verloskundige/partner) beslissen in welke houding je bevalt een gevoel van meer controle geeft tijdens de bevalling. In 54 verloskundige praktijken door heel Nederland beantwoordden 1.030 vrouwen na een fysiologische zwangerschap en baring tijdens de kraamweek een vragenlijst. Deze omvatte vragen naar […]

read more ...
Thuisbevalling NIET oorzaak van hogere babysterfte

De babysterfte van een volgroeide baby rond de bevalling is in Nederland net zo hoog als in andere Europese landen. De eerder gemeten en verontrustend hoge babysterfte rond de geboorte in Nederland treedt vooral op bij te vroeg geboren baby’s, tussen de 22 ste en 27ste week van de zwangerschap. Verloskundige-onderzoekers van de Vrij Universiteit […]

read more ...
Thuis bevallen veilig en minder ingrepen wijst groot onderzoek uit

Deense onderzoekers hebben alle gegevens van onderzoeken over de verschillen tussen thuis- of in het ziekenhuis bevallen vergeleken. Uit dit grote vergelijkingsonderzoek is duidelijk gebleken dat thuis bevallen minstens net zo veilig is als een bevalling in het ziekenhuis. Bovendien vinden er bij geplande thuisbevallingen minder ingrepen plaats en is het risico op complicaties (zoals […]

read more ...
Douche of bad verminderen medische ingrepen flink.

Een douche of bad helpt echt om pijn te verminderen, zo blijkt uit Engels onderzoek. De uitkomsten van ruim 16.500 vrouwen die hun eerste kind baarden zijn geanalyseerd. Ruim 4.000 wilden thuis bevallen, bijna 5000 in een geboortecentrum en ruim 7700 poliklinisch. Allen onder leiding van eerstelijns verloskundigen. Een bad of douche om de pijn […]

read more ...